ข้อมูลพื้นฐาน

ที่ตั้ง
          ตำบลร่องกาศอยู่ในเขตอำเภอสูงเม่น จังหวัดแพร่ ได้รับประกาศจัดตั้งเป็นองค์การบริหารส่วนตำบล เมื่อวันที่ 19 มกราคม 2539 ตั้งอยู่ทางทิศเหนือของอำเภอสูงเม่น จัวหวัดแพร่ ห่างจากตัวอำเภอสูงเม่นมาตามถนน แพร่-เด่นชัย ประมาณ 6 กิโลเมตร ห่างจากอำเภอเมืองแพร่ 1 กิโลเมตร ห่างจากศาลากลางจังหวัดแพร่ ประมาณ 6 กิโลเมตรพื้นที่
          ตำบลร่องกาศมีพื้นที่ประมาณ 17.42 ตารางกิโลเมตร คิดเป็น 10,888 ไร่อาณาเขต

  • ทิศเหนือ  ติดต่อกับตำบลเวียงทอง และตำบลนาจักรอำเภอเมืองแพร่
  • ทิศใต้  ติดต่อกับตำบลดอนมูล และตำบลสบสาย                     
  • ทิศตะวันออก  ติดต่อกับตำบลบ้านกาศ และตำบลบ้านเหล่า
  • ทิศตะวันตก  ติดต่อกับตำบลเวียงทอง, ตำบลสบสาย

ภูมิประเทศ
          ตำบลร่องกาศ  มีลักษณะภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นที่ราบลุ่ม  มีภูเขาอยู่ทางทิศตะวันตกของตำบล  มีแม่น้ำไหลผ่านหมู่บ้าน 3 สาย  คือ

  1. น้ำร่องกาศ (ฮ่องกาด)  ไหลผ่านหมู่บ้านตอนิมิต บ้านร่องกาศและบ้านร่องกาศใต้ ไหลลงสู่แม่น้ำยมที่บ้านร่องกาศใต้
  2. น้ำแม่สาย ไหลผ่านหมู่บ้านตอนิมิต หมู่ 8,9  บ้านร่องกาศ หมู่ 3 บ้านแม่สาย บ้านดอนทันและบ้านปงพร้าว ไหลลงสู่แม่น้ำยมที่ป้านปงพร้าว
  3. น้ำร่องแวง ไหลผ่านหมู่บ้านตอนิมิตร บ้านร่องกาศ หมู่ 2 ไหลลงสู่แม่น้ำยมที่ตำบลเวียงทองหมู่ 1

กลุ่มชาติพันธุ์  (ภาษาพูด-ภาษาเขียน)
          เป็นชาวพื้นเมือง ภาษาพูดใช้ภาษาถิ่นเหนือที่เรียกว่า “คำเมือง” ภาษาเขียนใช้ภาษากลางแต่ในปัจจุบันภาษาพูดจะใช้ภาษาถิ่นเหนือผสมผสานกับภาษากลาง

ประเพณี
          เป็นการสืบสานวัฒนธรรมอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น  นอกจากนั้นยังสร้างความสมานสามัคคีในชุมชนได้แก่

  1. แต่งงาน
  2. ขึ้นบ้านใหม่
  3. ปอย  (บวชนาค)
  4. กิ๊นสลาก
  5. รดน้ำดำหัว
  6. ยี่เป็ง
  7. นมัสการพระธาตุ
  8. งานศพ

ความเชื่อ
          ความเชื่อของชาวบ้านตำบลร่องกาศที่ต้องการให้เกิดความเป็นสิริมงคลกับตนเองหรือครอบครัวและหมู่บ้านจึงได้ประกอบพิธีกรรมต่างๆ  ขึ้นได้แก่

  1. ปูจาเทียน
  2. ส่งเคราะห์
  3. สืบจ๊ะตา  (สืบชาตา)
  4. ปูจาต้าวทั้งสี่
  5. เอาขวัญ
  6. เข้าเบิก
  7. ตานตุง
  8. ตานขันข้าว
  9. ส่งปู่แถน  ย่าแถน
  10. ตานข้าวใหม่
  11. เลี้ยงผีปู่ย่า
  12. เลี้ยงแม่ธรณี
  13. กุมเกิด  (เข้าผ้าผืนหลวง)
  14. ฟังธรรมมหาวิบาก
  15. ปูจาข้าวลดเคราะห์

โบราณสถาน
          ตำบลร่องกาศ  มีวัดอยู่ 6 วัด คือ วัดตอนิมิต, วัดนิวิฐศรัทธาราม (วัดร่องกาศ), วัดร่องกาศใต้, วัดพงพร้าว, วัดดอนทัน และวัดพุทธมงคล

โบราณวัตถุ
          ประดิษฐานอยุ่ในหมู่ที่ 8 บ้านตอนิมิตร  สร้างขึ้นประมาณ พ.ศ. 1348  ภายหลังวัดนี้กลายเป็นวัดร้าง ต่อมา พ.ศ. 2507  ชาวบ้านตอนิมิต ได้ไปนิมนต์พระครูบาอินถา  สุขวัฒโก เจ้าอาวาสวัดหลวงเจริญ ตำบลแม่ก๊า อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่ มาเป็นประธานบูรณปฏิสังขรณ์ พระประธาน เป็นเวลา 1 ปี  ได้ทำพิธีบรรจุหัวใจพระประธานองค์นี้มีหน้าตักกว้าง 9 ศอก สูง 9 ศอก เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย แบบสุโขทัย พระครูบาดอินถา ได้ตั้งชื่อพระพุทธรูปองค์นี้ว่า “หลวงพ่อพุทธมลคล”

การเมืองการปกครอง

หมู่ที่

จำนวนประชากร

จำนวนครัวเรือน

ชาย

หญิง

รวม

1

346

400

746

266

2

253

326

579

211

3

454

496

950

463

4

329

387

716

288

5

296

277

573

166

6

459

506

965

282

7

396

448

844

284

8

442

453

895

276

9

137

155

292

78

10

119

137

256

95

11

285

281

566

178

รวมทั้งหมด

3,516

3,866

7,382

2,587

ส่วนราชการ

  • ศูนย์พัฒนาฝีมือแรงานจังหวัดแพร่
  • วิทยาลัยสารพัดช่างแพร่
  • สถานีอนามัยตำบลร่องกาศ 2 แห่ง
  • โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาแพร่ เขต 2 จำนวน 5 โรงเรียน

โครงสร้างพื้นฐาน
     การคมนาคม
     การคมนาคมในตำบลร่องกาศเป็นการคมนาคมทางบก มีถนนสายหลักเป็นถนนสายหลักที่ติดต่อกับอำเภอสูงเม่น และจังหวัด เป็นถนนคอนกรีตเสริมเหล็กทั้งหมด
     – ถนนภายในหมู่บ้าน ลาดยางแอสฟัลท์ติกแล้ว  ร้อยละ 15
     – ถนนภายในหมู่บ้าน เป็นคอนกรีตเสริมเหล็ก  ร้อยละ 70
     – ถนนภายในหมู่บ้าน เป็นลูกรัง  ร้อยละ 15
     การโทรคมนาคม
     – โทรศัพท์สาธารณะ  จำนวน 12 แห่ง
     – โทรศัพท์พื้นฐาน(โทรศัพท์บ้าน)  จำนวน 1,174 ครัวเรือน
     การไฟฟ้า
     ประชากรทั้งหมดในตำบลร่องกาศ  มีไฟฟ้าใช้ทุกครัวเรือน
     แหล่งน้ำธรรมชาติ
     – แม่น้ำยม, ลำน้ำแม่สาย, ลำน้ำร่องกาศ, ลำห้วยร่องแวง, ลำห้วยร่องข้าวดอ
     แหล่งน้ำที่สร้างขึ้น
     – ฝาย  จำนวน  9  แห่ง
     – บ่อน้ำตื้น  จำนวน  350  แห่ง
     – อื่นๆ (สระน้ำ)  จำนวน  5  แห่ง
     ประปา
     – ประปาหมู่บ้าน 6 แห่ง บริหารโดยคณะกรรมการประปาหมู่บ้าน

เศรษฐกิจ
     อาชีพหลัก
          รับราชการ  คิดเป็นอัตราส่วนร้อยละ 10 ของผู้ประกอบอาชีพทั้งหมด
          ค้าขาย  คิดเป็นอัตราส่วนร้อยละ 5 ของผู้ประกอบอาชีพทั้งหมด
          รับจ้าง  คิดเป็นอัตราส่วนร้อยละ 5 ของผู้ประกอบอาชีพทั้งหมด
          อื่นๆ  คิดเป็นอัตราส่วนร้อยละ 2 ของผู้ประกอบอาชีพทั้งหมด
     พืชเศรษฐกิจ
          1. ข้าว
          2. ถั่วเหลือง
     พื้นที่ทำการเกษตร
          1. พืชไร่
          2. พืชสวน
          3. เลี้ยงสัตว์
     หน่วยธุรกิจ/อุตสาหกรรม
          1. สถานบริการน้ำมันเชื้อเพลิง  จำนวน  7  แห่ง
          2. โรงสี  จำนวน  13  แห่ง
          3. บริษัทจำหน่ายรถยนต์   จำนวน  5  แห่ง
          4. โรงงานผสมคอนกรีตสำเร็จรูป  จำนวน  1  แห่ง
     ผลิตภัณฑ์โครงการหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์
          1. ข้าวกล้องบ้านร่องกาศใต้
การท่องเที่ยว

การศึกษา

  1. สถาบันอาชีวะศึกษา 1 แห่ง
  2. โรงเรียนประถมศึกษา 5 แห่ง
  3. โรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา 1 แห่ง
  4. ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กก่อนวัยเรียน 3 แห่ง
  5. ที่อ่านหนังสือประจำหมู่บ้าน 11 แห่ง

สถาบันและองค์กรทางศาสนา

  1. วัดนิวิฐศรัทธาราม(ร่องกาศ)   ตั้งอยู่หมู่ที่ 4
  2. วัดพงพร้าว   ตั้งอยู่หมู่ที่ 6
  3. วัดแม่สายดอนทัน   ตั้งอยู่หมู่ที่ 7
  4. วัดตอนิมิตร   ตั้งอยู่หมู่ที่ 8
  5. วัดพุทธมงคล   ตั้งอยู่หมู่ที่ 8
  6. วัดร่องกาศใต้   ตั้งอยู่หมู่ที่ 11

สาธารณสุข

  1. สาถานีอนามัยร่องกาศ
  2. สถานีอนามัยปงพร้าว

การรักษาความสงบเรียบร้อย

  1. หน่วยบริการประชาชนตำบลร่องกาศ(ป้อมยามตำรวจ) 1 แห่ง