ที่ตั้ง
ตำบลร่องกาศอยู่ในเขตอำเภอสูงเม่น จังหวัดแพร่ ได้รับประกาศจัดตั้งเป็นองค์การบริหารส่วนตำบล เมื่อวันที่ 19 มกราคม 2539 ตั้งอยู่ทางทิศเหนือของอำเภอสูงเม่น จัวหวัดแพร่ ห่างจากตัวอำเภอสูงเม่นมาตามถนน แพร่-เด่นชัย ประมาณ 6 กิโลเมตร ห่างจากอำเภอเมืองแพร่ 1 กิโลเมตร ห่างจากศาลากลางจังหวัดแพร่ ประมาณ 6 กิโลเมตรพื้นที่
ตำบลร่องกาศมีพื้นที่ประมาณ 17.42 ตารางกิโลเมตร คิดเป็น 10,888 ไร่อาณาเขต
- ทิศเหนือ ติดต่อกับตำบลเวียงทอง และตำบลนาจักรอำเภอเมืองแพร่
- ทิศใต้ ติดต่อกับตำบลดอนมูล และตำบลสบสาย
- ทิศตะวันออก ติดต่อกับตำบลบ้านกาศ และตำบลบ้านเหล่า
- ทิศตะวันตก ติดต่อกับตำบลเวียงทอง, ตำบลสบสาย
ภูมิประเทศ
ตำบลร่องกาศ มีลักษณะภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นที่ราบลุ่ม มีภูเขาอยู่ทางทิศตะวันตกของตำบล มีแม่น้ำไหลผ่านหมู่บ้าน 3 สาย คือ
- น้ำร่องกาศ (ฮ่องกาด) ไหลผ่านหมู่บ้านตอนิมิต บ้านร่องกาศและบ้านร่องกาศใต้ ไหลลงสู่แม่น้ำยมที่บ้านร่องกาศใต้
- น้ำแม่สาย ไหลผ่านหมู่บ้านตอนิมิต หมู่ 8,9 บ้านร่องกาศ หมู่ 3 บ้านแม่สาย บ้านดอนทันและบ้านปงพร้าว ไหลลงสู่แม่น้ำยมที่ป้านปงพร้าว
- น้ำร่องแวง ไหลผ่านหมู่บ้านตอนิมิตร บ้านร่องกาศ หมู่ 2 ไหลลงสู่แม่น้ำยมที่ตำบลเวียงทองหมู่ 1
กลุ่มชาติพันธุ์ (ภาษาพูด-ภาษาเขียน)
เป็นชาวพื้นเมือง ภาษาพูดใช้ภาษาถิ่นเหนือที่เรียกว่า “คำเมือง” ภาษาเขียนใช้ภาษากลางแต่ในปัจจุบันภาษาพูดจะใช้ภาษาถิ่นเหนือผสมผสานกับภาษากลาง
ประเพณี
เป็นการสืบสานวัฒนธรรมอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น นอกจากนั้นยังสร้างความสมานสามัคคีในชุมชนได้แก่
- แต่งงาน
- ขึ้นบ้านใหม่
- ปอย (บวชนาค)
- กิ๊นสลาก
- รดน้ำดำหัว
- ยี่เป็ง
- นมัสการพระธาตุ
- งานศพ
ความเชื่อ
ความเชื่อของชาวบ้านตำบลร่องกาศที่ต้องการให้เกิดความเป็นสิริมงคลกับตนเองหรือครอบครัวและหมู่บ้านจึงได้ประกอบพิธีกรรมต่างๆ ขึ้นได้แก่
- ปูจาเทียน
- ส่งเคราะห์
- สืบจ๊ะตา (สืบชาตา)
- ปูจาต้าวทั้งสี่
- เอาขวัญ
- เข้าเบิก
- ตานตุง
- ตานขันข้าว
- ส่งปู่แถน ย่าแถน
- ตานข้าวใหม่
- เลี้ยงผีปู่ย่า
- เลี้ยงแม่ธรณี
- กุมเกิด (เข้าผ้าผืนหลวง)
- ฟังธรรมมหาวิบาก
- ปูจาข้าวลดเคราะห์
โบราณสถาน
ตำบลร่องกาศ มีวัดอยู่ 6 วัด คือ วัดตอนิมิต, วัดนิวิฐศรัทธาราม (วัดร่องกาศ), วัดร่องกาศใต้, วัดพงพร้าว, วัดดอนทัน และวัดพุทธมงคล
โบราณวัตถุ
ประดิษฐานอยุ่ในหมู่ที่ 8 บ้านตอนิมิตร สร้างขึ้นประมาณ พ.ศ. 1348 ภายหลังวัดนี้กลายเป็นวัดร้าง ต่อมา พ.ศ. 2507 ชาวบ้านตอนิมิต ได้ไปนิมนต์พระครูบาอินถา สุขวัฒโก เจ้าอาวาสวัดหลวงเจริญ ตำบลแม่ก๊า อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่ มาเป็นประธานบูรณปฏิสังขรณ์ พระประธาน เป็นเวลา 1 ปี ได้ทำพิธีบรรจุหัวใจพระประธานองค์นี้มีหน้าตักกว้าง 9 ศอก สูง 9 ศอก เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย แบบสุโขทัย พระครูบาดอินถา ได้ตั้งชื่อพระพุทธรูปองค์นี้ว่า “หลวงพ่อพุทธมลคล”
การเมืองการปกครอง
|
หมู่ที่ |
จำนวนประชากร |
จำนวนครัวเรือน |
||
|
ชาย |
หญิง |
รวม |
||
|
1 |
346 |
400 |
746 |
266 |
|
2 |
253 |
326 |
579 |
211 |
|
3 |
454 |
496 |
950 |
463 |
|
4 |
329 |
387 |
716 |
288 |
|
5 |
296 |
277 |
573 |
166 |
|
6 |
459 |
506 |
965 |
282 |
|
7 |
396 |
448 |
844 |
284 |
|
8 |
442 |
453 |
895 |
276 |
|
9 |
137 |
155 |
292 |
78 |
|
10 |
119 |
137 |
256 |
95 |
|
11 |
285 |
281 |
566 |
178 |
|
รวมทั้งหมด |
3,516 |
3,866 |
7,382 |
2,587 |
ส่วนราชการ
- ศูนย์พัฒนาฝีมือแรงานจังหวัดแพร่
- วิทยาลัยสารพัดช่างแพร่
- สถานีอนามัยตำบลร่องกาศ 2 แห่ง
- โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาแพร่ เขต 2 จำนวน 5 โรงเรียน
โครงสร้างพื้นฐาน
การคมนาคม
การคมนาคมในตำบลร่องกาศเป็นการคมนาคมทางบก มีถนนสายหลักเป็นถนนสายหลักที่ติดต่อกับอำเภอสูงเม่น และจังหวัด เป็นถนนคอนกรีตเสริมเหล็กทั้งหมด
– ถนนภายในหมู่บ้าน ลาดยางแอสฟัลท์ติกแล้ว ร้อยละ 15
– ถนนภายในหมู่บ้าน เป็นคอนกรีตเสริมเหล็ก ร้อยละ 70
– ถนนภายในหมู่บ้าน เป็นลูกรัง ร้อยละ 15
การโทรคมนาคม
– โทรศัพท์สาธารณะ จำนวน 12 แห่ง
– โทรศัพท์พื้นฐาน(โทรศัพท์บ้าน) จำนวน 1,174 ครัวเรือน
การไฟฟ้า
ประชากรทั้งหมดในตำบลร่องกาศ มีไฟฟ้าใช้ทุกครัวเรือน
แหล่งน้ำธรรมชาติ
– แม่น้ำยม, ลำน้ำแม่สาย, ลำน้ำร่องกาศ, ลำห้วยร่องแวง, ลำห้วยร่องข้าวดอ
แหล่งน้ำที่สร้างขึ้น
– ฝาย จำนวน 9 แห่ง
– บ่อน้ำตื้น จำนวน 350 แห่ง
– อื่นๆ (สระน้ำ) จำนวน 5 แห่ง
ประปา
– ประปาหมู่บ้าน 6 แห่ง บริหารโดยคณะกรรมการประปาหมู่บ้าน
เศรษฐกิจ
อาชีพหลัก
รับราชการ คิดเป็นอัตราส่วนร้อยละ 10 ของผู้ประกอบอาชีพทั้งหมด
ค้าขาย คิดเป็นอัตราส่วนร้อยละ 5 ของผู้ประกอบอาชีพทั้งหมด
รับจ้าง คิดเป็นอัตราส่วนร้อยละ 5 ของผู้ประกอบอาชีพทั้งหมด
อื่นๆ คิดเป็นอัตราส่วนร้อยละ 2 ของผู้ประกอบอาชีพทั้งหมด
พืชเศรษฐกิจ
1. ข้าว
2. ถั่วเหลือง
พื้นที่ทำการเกษตร
1. พืชไร่
2. พืชสวน
3. เลี้ยงสัตว์
หน่วยธุรกิจ/อุตสาหกรรม
1. สถานบริการน้ำมันเชื้อเพลิง จำนวน 7 แห่ง
2. โรงสี จำนวน 13 แห่ง
3. บริษัทจำหน่ายรถยนต์ จำนวน 5 แห่ง
4. โรงงานผสมคอนกรีตสำเร็จรูป จำนวน 1 แห่ง
ผลิตภัณฑ์โครงการหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์
1. ข้าวกล้องบ้านร่องกาศใต้
การท่องเที่ยว
การศึกษา
- สถาบันอาชีวะศึกษา 1 แห่ง
- โรงเรียนประถมศึกษา 5 แห่ง
- โรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา 1 แห่ง
- ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กก่อนวัยเรียน 3 แห่ง
- ที่อ่านหนังสือประจำหมู่บ้าน 11 แห่ง
สถาบันและองค์กรทางศาสนา
- วัดนิวิฐศรัทธาราม(ร่องกาศ) ตั้งอยู่หมู่ที่ 4
- วัดพงพร้าว ตั้งอยู่หมู่ที่ 6
- วัดแม่สายดอนทัน ตั้งอยู่หมู่ที่ 7
- วัดตอนิมิตร ตั้งอยู่หมู่ที่ 8
- วัดพุทธมงคล ตั้งอยู่หมู่ที่ 8
- วัดร่องกาศใต้ ตั้งอยู่หมู่ที่ 11
สาธารณสุข
- สาถานีอนามัยร่องกาศ
- สถานีอนามัยปงพร้าว
การรักษาความสงบเรียบร้อย
- หน่วยบริการประชาชนตำบลร่องกาศ(ป้อมยามตำรวจ) 1 แห่ง
